Okuma Süresi: 7 dakika

Anadolu, Mezopotamya ve Doğu Akdeniz’in oluşturduğu ve “Bereketli Hilal” denen bölge insan uygarlığının çekirdeğini oluşturan coğrafya olarak görülmektedir. Bu coğrafyada tarih boyunca birçok yerleşimde bulunulmuş, şehirler kurulmuş, medeniyetler inşaa edilmiştir. Bu yazının konusu olan Charles Gate’in Antik Kentler: Antik Yakındoğu, Mısır, Yunan ve Roma’da Kentsel Yaşamın Arkeolojisi adlı eser de, böylesine önemli bir coğrafyada tarih boyunca var olan, sıradan en karmaşığına tüm yerleşimleri ele alan bir eser…

Koç Üniversitesi Yayınları’ndan çıkmış olan Antik Kentler: Antik Yakındoğu, Mısır, Yunan ve Roma’da Kentsel Yaşamın Arkeolojisi, Bilkent Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi olan arkeolog ve sanat tarihçisi Charles Gates tarafından kaleme alınmış.

İnsanoğlunun tarıma geçtiği dönem olduğu düşünülen neolitik dönemden başlayan eser, birinci bölümde Çayönü, Göbeklitepe, Çatalhöyük gibi önemli Anadolu yerleşimlerini ele alıyor.

İkinci ve üçüncü bölümde Sümer uygarlığı ve Mezopotamya uygarlıkları, dördüncü bölümde ise biraz daha doğuya doğru giderek bugünkü Pakistan sınırları içinde kurulmuş olan İndus Vadisi Uygarlığı ele alınıyor.

Beşinci ve altıncı bölümde Akdeniz’e geri dönüp ve piramitler ülkesi Mısır’ı ayrıntıları ile ele alınıp, yedinci bölümde Miken Uygarlığı gibi Ege Denizi ve çevresinde kurulmuş uygarlıklara da değinilmiş.

Troya ve Troya Savaşı’nın Düşündürdükleri

Sekizinci bölümde İzmirli Homeros’un ünlü eseri İlyada’da anlatılan Troya Uygarlığı’na ilişkin bilgiler verildikten sonra Anadolu’da kurulmuş ilk büyük imparatorluk olan Hititler anlatılmış.

Hititler: Anadolu Savaşçıları

Geri kalan dokuzuncu ve yirmibeşinci bölümler arasında da, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz kıyıları olan Levant bölgesi, Asurlular, Frigler, Babiller, Persler, Fenikeliler, Kartaca ve Yunan Uygarlığı, Etrüskler ve son olarak Roma Uygarlığı anlatılmış.

Tüm bu içeriğin kapsamından da anlaşılabileceği üzere, eser oldukça bilgi dolu. Kitabın sadece kaynakçasının 25 sayfa olması da bu niteliğe dair bir işaret olduğu söylenebilir. Ayrıca eserde yer alan uygarlıkların tarih içinde var oldukları evreleri gösteren bir kronoloji, eserde geçen kavramlara ilişkin bir kavram sözlüğü, bunların yanı sıra çeşit çeşit şekiller, haritalar, fotoğraflar, çizimler ile içeriğin zenginleştirilmiş olduğunu söylemek mümkün.

Tüm bu açılardan değerlendirildiğinde, Charles Gates’in Antik Kentler: Antik Yakındoğu, Mısır, Yunan ve Roma’da Kentsel Yaşamın Arkeolojisi adlı eserinin, dönüp dönüp bakılacak bir bilgi kaynağı ve her kütüphanede var olması gereken bir eser olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

İçindekiler

Şekil Listesi, 11
Önsöz, 23
İkinci Basıma Önsöz, 25
Kronoloji, 27
Giriş, 37
Kentin Tanımı, 38
Bilgi Kaynakları, 40
Tarihlerin Belirlenmesi, 41
Terminoloji Hakkında, 47
Pratik Bilgiler, 48

Kısım Bir

Yakındoğu ve Doğu Akdeniz Kentleri: Neolitik, Tunç Çağı ve Demir Çağı, 51
Neolitik Çağda Yakındoğu’daki Kasaba ve Köyler, 53
Coğrafya, İklim ve Neolitik Devrim, 53
Ceriko, 57
Çayönü, 59
Göbekli Tepe: Erken Neolitikten Bir Törensel Merkez, 65
Çatalhöyük, 66
Şeflik ve Devletlerin Gelişimi, 71

Erken Sümer Kentleri, 73
Sümerler ve Çevreleri, 74
Uruk, 76
Yazının Gelişimi, 84
Habuba Kabira, 85
Erken Hanedanlar Dönemi: Tarihsel Özet, 87
Erken Hanedanlarda Dini Yaşam: Hafaci’deki Oval Tapınak, 88
Ur: Kraliyet Mezarları, 92
Özet, 98

Mezopotamya Kentleri: MÖ Üçüncü Binyıl Sonları ve İkinci Binyıl, 101
Akadlar, 101
Yeni Sümer Canlanışı: Tarihsel Özet, 104
Lagaşlı Gudea, 105
Ur: Ur III ve İsin-Larsa Dönemleri, 105
Babilli Hammurabi ve Eski Babil Dönemi, 111
Mari: Zimri-Lim’in Sarayı, 112
Kassitler, 116

İndus Vadisi Medeniyeti’nin Kentleri, 119
Ortam, 120
Mohenco-Daro, 121
Lothal, 126
Tarım, Teknoloji, Zanaatlar ve Sanatlar, 128
Harappa Kentlerinin Sonu, 130

Piramitler Ülkesi Mısır, 131
Giriş, 131
Coğrafya, 132
Erken Tarih, 134
Mısır Yazısı, 136
Arkaik Dönem Gömüleri, 137
Sakkara: Basamaklı Piramit, 142
Gerçek Piramide Geçiş, 145
Gize: Bir Dördüncü Hanedan Cenaze Kompleksi, 146
Neuserre’nin Abu Cirap’daki Güneş Tapınağı, 153
Birinci Ara Dönem, 155

MÖ İkinci Binyılda Mısır Kentleri, Tapınakları ve Mezarları, 157
Orta Krallık, 157
İkinci Ara Dönem, 160
Yeni Krallık ve Teb, 161
Luksor’daki Amon Tapınağı, 166
Karnak’taki Amon Tapınağı, 167
Ahenaton ve Amarna, 170
Krallar Vadisi ve Deyrü’l Medine, 175
On Dokuzuncu Hanedan: II. Ramses ve Abu Simbel, 179
Sonuç, 180

Ege’deki Tunç Çağı Kasaba ve Kentleri, 183
Ege Medeniyetleri ve Kentler, 183
Girit: Knossos ve Minoslular, 184
Thera: Akrotiri, 192
Mykenaililer: Mykenai ve Pylos, 196
Mykenai Medeniyetinin Sonu, 205

Anadolu’da Tunç Çağı Kentleri, 207
Troya, 207
Hattuşa ve Hititler, 214
Anadolu’da Tunç Çağının Sonu, 224

Geç Tunç Çağında Kıbrıslılar, Kenanlılar ve Levant Ticaret Kentleri, 225
Enkomi, 225
Ugarit (Ras Şamra), 231
Gelidonya Burnu ve Uluburun Batıkları, 239

Demır Çağında Yakındoğu Kentleri, 243
Kuzey Mezopotamya’da Yeni Asur Kentleri, 245
Kalah (Nemrut), 246
Dur Şarukin (Horsabad), 250
Ninive, 251
Anadolu ve Levant: Frig, Urartu, Filistî ve İbrani Kentleri, 254
Babil, 258
Persli Ahamenişler ve Persepolis, 265

Fenike ve Kartaca Kentleri, 269
Tyros, 271
Doğu Akdeniz Bağlamı İçinde Tyros, 277
Sidon: Pers Döneminde Fenike Ülkesi, 279
Gadir, 280
Kartaca, 282

Kısım İki

Yunan Kentleri, 287
Demir Çağında İlk Yunan Şehir-Devletleri (MÖ On Birinci – Yedinci Yüzyıllar Arası), 289
Tarihsel Arkaplan, 290
Polisin Yükselişi, 293
Erken Dönem Yunan Kenti: Zagora, 294
Lefkandi ve Atina’daki Mezarlıklar, 296
Korinthos: Çömleklerde Doğululaşma ve Savaşta Hoplitesler, 299
Yunan Tapınağı: Sisam’daki Heraion, 300
Sunular, Yabancılarla Temaslar, Yazı ve Metal Para, 303

Arkaik Yunan Kentleri I, 307
Dor ve İon Düzenleri, 307
Erken Dor Tarzı Tapınaklar: Thermon, Olympia ve Kerkira (Korfu), 310
Erken İon Tarzı Tapınaklar: Sisam ve Ephesos, 313
Arkaik Dönemde Doğu Yunan Kentleri: Sisam, Miletos ve İonya Ayaklanması, 316

Arkaik Yunan Kentleri II, 319
Sparta, 319
Arkaik Dönemde Atina, 320
Arkaik Sanat: Çömlekçilik ve Heykelcilik, 324
Pers Savaşları, 330

Yunan Temenosları, 333
Delphoi: Apollon Temenosu, 333
Olympia: Zeus Temenosu, 340

MÖ Beşinci Yüzyılda Atina, 351
Tarihsel Giriş, 351
Atina Akropolisi, 352
Dionysos Tiyatrosu ve Koreg Anıtları, 365
Aşağı Kent: Evler ve Agora, 366

Geç Klasik Dönemde Yunan Kentleri ve Temenosları, 373
Tarihsel Özet, 373
Epidauros’taki Asklepios Temenosu: Dinsel Uygulamalarda Yeni Bir Yön, 374
Priene: Küçük Bir Yunan Kenti, 378
Olynthos: Evler, 385
Vergina ve Halikarnassos: Kraliyet Mezarları, 389

Helenistik Kentler, 393
Tarihsel Giriş, 393
Didyma: Apollon Tapınağı, 395
Pergamon: Atina Geleneğinde Bir Kent, 397
İskenderiye: İki Kültürlü Bir Krallığın Başkenti, 407
Delos: Ticari Bir Merkez, 410
Sinop: Bir Karadeniz Limanı, 414

Üçüncü Kısım

Antik İtalya ve Roma İmparatorluğu’nda Kentler, 419
İtalya’daki Yunan ve Etrüsk Kentleri, 421
Güney İtalya ve Sicilya’daki Yunan Kentleri: Paestum ve Siracusa, 421
Etrüskler, 431

Roma: Doğuşundan Cumhuriyet’in Sonuna, 445
Coğrafya, 446
İlk Dönemler ve Yerleşim, Yaklaşık MÖ 753-509, 446
Roma Cumhuriyeti: Kamu Kurumları, 449
Roma’nın Genişlemesi, 451
Yollar, Kamplar ve Koloniler, 452
Cosa, Bir Roma Cumhuriyet Kasabası, 455
Cumhuriyet Döneminde Roma, 459

Augustus Döneminde Roma, 469
Augustus: İlk Roma İmparatoru, 469
Augustus ve Roma’nın Mimarisi, 471

Başkentin Dışında İtalya, 479
Pompei, 479
Ostia, 492

Neron’dan Hadrianus’a Roma, 497
Tarihsel Giriş: İmparatorluk, 498
Roma: İmparatorluk Başkenti, 500
Saraylar, 500
Tapınaklar, 507
Anıtlar, 510
Kamusal Yapılar, 514
İmparatorluk Mezarları, 520

Roma Eyalet Kentleri, 523
Atina, 524
Ephesos ve Pergamon, 525
Perge, 530
Palmyra, 531
Caraş (Gerasa), 535
Leptis Magna, 539
Nîmes (Nemausus), 542
Londra (Londinium), 543
Trier (Augusta Treverorum), 545
Sonuç, 548

Geç Antikçağdaki Dönüşümler, 549
Tarihsel Özet, 549
Saraylar: Piazza Armerina ve Diocletianus’un Sarayı, 551
Roma, 554
Kiliseler, 557
Kudüs, 559
Konstantinopolis, “Yeni Roma”, 561
Sonuç, 563

Kavramlar Sözlüğü, 565
Ek Okumalar, 573
Kaynakça, 581
Görsel Kaynaklar, 607
Dizin, 617

Arka Kapak Yazısı

Antik Kentler’de antik Yakındoğu, Mısır, Yunan ve Roma’nın kent ve medeniyetleri arkeolojik bakışla sunuluyor. Odak noktası kentsel merkezler olan kitapta mimari ve diğer maddi kalıntılar, tarihsel ve sosyoekonomik bağlamlar, buralarda yaşamış insanların deneyimleri ele alınıyor. Charles Gates, kentsel merkezlerin izini Yakındoğu’nun MÖ dokuzuncu ve altıncı binyıllarda ortaya çıkışlarından MS dördüncü yüzyılın başlarında paganlığın sonlarına dek sürüyor. Modern Pakistan’daki İndus Vadisi’nden batıda İngiltere’ye kadar uzanan, Pers İmparatorluğu’nun denetiminde olup Büyük İskender tarafından fethedilen bölge ile Roma İmparatorluğu’nun en geniş halindeki topraklarının birleşimi olan bir alanı inceliyor.

Künye

Kitabın Adı
Antik Kentler: Antik Yakındoğu, Mısır, Yunan ve Roma’da Kentsel Yaşamın Arkeolojisi

Yazar
Charles Gates

Çevirmen
Barış Cezar

Sayfa Sayısı
608

Yayıncı
Koç Üniversitesi Yayınları

İlk Baskı
Eylül 2015

Baskı Sayısı
3 (Üç)

ISBN
9786055250522

Kitapsever Mecralarda Yemek, Damak Tadının Tarihi

Yazı Notları
İlk Yayın Tarihi, 11/03/2021
Boosted Uygulaması Ölçümüne Göre, (https://www.boostedproductivity.com/)
Çalışılan Gün, 3 gün
Çalışma Süresi, 2 saat 15 dakika

4 thoughts

  1. Anlattığınıza göre tarih meraklıları için kaliteli bir eser. Tanıtım için teşekkürler.

    1. Evet evet. Herkese hitap etmeyebilir ancak bu konulara ilgi duyuyor iseniz, el altında bulunması gereken eserlerden…

  2. Geçmiş uygarlıkları anlatan kitabın tanıtımı ve yorumunuz için teşekkürler. Madem herkes edinmeli ben de alacağım bu kitabı.
    Emeğiniz için teşekkürler…

    1. Bu konularla ilgilenenler için yararlı bir kaynak olduğunu düşüyorum. 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.